CBD Cleanroom คืออะไร และทำไมถึงจำเป็นต่ออุตสาหกรรมน้ำมันกัญชา

CBD Cleanroom คือห้องสะอาดควบคุมสภาพแวดล้อมที่ออกแบบมาโดยเฉพาะสำหรับกระบวนการ สกัดและผลิต CBD Oil (Cannabidiol) จากกัญชา ด้วยการควบคุมฝุ่น อุณหภูมิ ความชื้น ความดัน และการปนเปื้อนทางชีวภาพอย่างเข้มงวด เพื่อให้ผลิตภัณฑ์ CBD มีความบริสุทธิ์และคุณภาพสูง ตอบโจทย์มาตรฐาน GMP และ ISO 14644-1 ที่อุตสาหกรรมนี้กำหนด

ในช่วงที่อุตสาหกรรมกัญชาของไทยกำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว ผู้ผลิต CBD Oil ระดับอุตสาหกรรมจำเป็นต้องมีสภาพแวดล้อมการผลิตที่ได้มาตรฐาน เพื่อให้ผลิตภัณฑ์ผ่านการรับรองและสามารถจำหน่ายได้อย่างถูกกฎหมาย บทความนี้อธิบายว่า CBD Cleanroom คืออะไร ทำงานอย่างไร และต้องมีมาตรฐานอะไรบ้าง

CBD คืออะไร?

นิยาม: CBD (Cannabidiol) คืออะไร?

CBD (Cannabidiol) คือ สารสกัดจากกัญชาหรือกัญชงที่ไม่มีฤทธิ์ต่อจิตประสาท (Non-Psychoactive) ต่างจาก THC ที่ทำให้เมา CBD มีประโยชน์ทางการแพทย์ในการช่วยดูแลสารสื่อประสาท บรรเทาการอักเสบ และลดอาการชัก นิยมใช้ในผลิตภัณฑ์ยา เครื่องสำอาง และอาหารเสริม โดยกฎหมายไทยกำหนดให้ CBD Oil ที่จำหน่ายได้ต้องมีปริมาณ THC ไม่เกิน 0.2%

โดยทั่วไปสารสกัดจากกัญชาแบ่งเป็น 2 ประเภทหลัก ได้แก่ THC (Tetrahydrocannabinol) และ CBD (Cannabidiol) ที่มีพันธะทางเคมีคล้ายกัน แต่ CBD ไม่มีสารกระตุ้นต่อมประสาท (Psychoactive) เหมือน THC ซึ่งทำให้ผู้บริโภคได้รับประโยชน์จากสารสกัดกัญชาโดยไม่เกิดอาการมึนเมา

CBD สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้หลากหลาย ทั้งผลิตภัณฑ์ยา เครื่องสำอาง และอาหาร โดยกฎหมายไทยกำหนดว่าการใช้สารสกัด CBD ที่มีค่า THC ไม่เกิน 0.2% ถือว่าถูกต้องตามกฎหมายและได้รับอนุญาตให้นำมาใช้ในเชิงอุตสาหกรรมได้

กระบวนการสกัด CBD ในอุตสาหกรรมทำงานอย่างไร?

ในอุตสาหกรรมต้องใช้การสกัดเพื่อให้ได้ CBD Oil ออกมา เนื่องจากในกัญชามีปริมาณของ THC สูงถึง 12% ในขณะที่ CBD มีค่าเพียง 0.3% เท่านั้น โดยส่วนมากเมื่อได้รับสาร THC เป็นอันดับแรกในกระบวนการ จึงต้องใช้วิธีแปรรูปในอุตสาหกรรมเพื่อแยกสกัด CBD ออกมา

กระบวนการสกัด CBD แบบ Hydrocarbon Extraction ที่ใช้ในอุตสาหกรรม ประกอบด้วย 7 ขั้นตอนหลัก ดังนี้:

ลดอุณหภูมิ Solvent

ตัวทำละลาย (Solvent) ถูกทำให้เย็นลงจนถึงระดับอุณหภูมิต่ำ (Solvent is chilled down to low temperature)

ชะล้างผ่านชั้นกัญชา

ปล่อย Solvent ให้ไหลผ่านชั้นกัญชาที่บรรจุเตรียมไว้ในคอลัมน์ (Solvent washes over cannabis packed column)

การแยกสารสกัด

สารสำคัญอย่าง Cannabinoids และ Terpenes จะแยกตัวออกจากกัญชา และกลายเป็น Crude Oil

ระเหย Solvent ด้วยความร้อน

ส่วนผสมของ Solvent และ Crude Oil จะเข้าสู่ถังรวบรวม จากนั้นใช้ความร้อนในการระเหย Solvent ออกจากส่วนผสม

รวบรวม Crude Oil

Crude Oil ที่ได้จากการสกัดและระเหยตัวทำละลายออกแล้ว จะถูกรวบรวมไว้สำหรับขั้นตอนต่อไป

ดูดไอระเหยกลับ

ใช้ Compressor ดูดไอระเหยของ Solvent ที่ระเหยออกจากถังรวบรวมในขั้นตอนที่ 4

ควบแน่นและหมุนเวียน

Condensing Tank จะทำหน้าที่ทำให้ไอ Solvent ควบแน่นกลับมาเป็นของเหลวอีกครั้ง และถูกนำกลับไปยัง Solvent Tank เพื่อหมุนเวียนใช้งาน

ทำไม CBD Cleanroom จึงสำคัญ?

กระบวนการสกัด CBD ทุกขั้นตอนต้องการสภาพแวดล้อมที่ควบคุมอย่างเข้มงวด ทั้งในเรื่องของอุณหภูมิ ความดัน และการปนเปื้อน ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ CBD Cleanroom มีความจำเป็นอย่างยิ่งสำหรับอุตสาหกรรมนี้ เพื่อให้ได้สารสกัดที่มีคุณภาพ บริสุทธิ์ และปลอดภัยตามมาตรฐานสากล

ทำไม CBD Cleanroom ถึงจำเป็นต่ออุตสาหกรรมกัญชา?

การใช้ห้องคลีนรูมเพื่ออุตสาหกรรม CBD Oil นั้นมีความสำคัญหลายประการ ไม่เพียงแค่เป็นการควบคุมอุณหภูมิ แต่ยังต้องดูแลคุณสมบัติและสภาวะของสาร CBD ด้วย โดยในการผลิต CBD Oil ต้องมีการออกแบบคลีนรูมให้ออกแบบแผนผังของคลีนรูมประเภทที่ใช้ชีวภาพ (Biological Cleanroom: BCR) ที่ต้องมีการควบคุมทั้งฝุ่นละอองและปริมาณสิ่งมีชีวิต เช่น จุลินทรีย์ ไวรัส หรือแบคทีเรีย รวมถึงตลอดทุกขั้นตอนตั้งแต่การปลูก เก็บเกี่ยว กระบวนการ Drying และการสกัดน้ำมัน CBD

ปัจจัยสำคัญที่ CBD Cleanroom ต้องควบคุมได้แก่ การปนเปื้อนจากสิ่งมีชีวิต (Microorganisms) ซึ่งอาจทำลายคุณภาพของ CBD Oil ทั้งหมด, อุณหภูมิที่ต้องควบคุมแม่นยำในทุกขั้นตอน, ความดันเพื่อป้องกันการปนเปื้อนจากอากาศภายนอก และค่าฝุ่นที่ต้องต่ำกว่ามาตรฐาน ISO ที่กำหนด

CBD Cleanroom ต้องควบคุมอะไรบ้าง?

CBD Cleanroom มีมาตรฐานเดียวกับห้องคลีนรูมที่ใช้ในอุตสาหกรรมเภสัชกรรม หรือทางการแพทย์ทั่วไป แต่ห้องคลีนรูมสำหรับอุตสาหกรรมน้ำมันกัญชาต้องควบคุมค่าต่างๆ ที่สำคัญ 4 ด้านหลัก ดังนี้:

ปัจจัยที่ควบคุม	ความสำคัญ	View Details
ค่าฝุ่น (Particles)	Very High	ควบคุมจำนวนอนุภาคฝุ่นในห้อง เพื่อไม่ให้ปนเปื้อนสาร CBD ระหว่างสกัด
การปนเปื้อนทางชีวภาพ	Very High	ควบคุมจุลินทรีย์ แบคทีเรีย และไวรัสที่อาจปนเปื้อนใน CBD Oil
ค่าความดัน (Pressure)	High	การปรับความดันของอากาศต่างๆ เพื่อป้องกันอากาศภายนอกเข้ามาปนเปื้อน
อุณหภูมิและความชื้น	Very High	ควบคุมระหว่างเก็บเกี่ยวและขั้นตอน Drying กัญชา ซึ่งสามารถควบคุมอุณหภูมิได้ต่ำถึง -80°C ในบางขั้นตอน

มาตรฐานที่ CBD Cleanroom ต้องได้รับ

คลีนรูมสำหรับ CBD มีมาตรฐานที่ต้องให้ความสำคัญ ได้แก่:

1. มาตรฐาน GMP

(Good Manufacturing Practice)

มาตรฐานสำหรับการผลิตเชิงอุตสาหกรรม ควบคุมผลผลิต เครื่องมือ เครื่องจักร และจำกัดปริมาณฝุ่นในห้องอย่างเข้มงวด

2. มาตรฐาน ISO

(ISO 14644-1)

ใช้วัด Class ของห้องเพื่อกำจัดปริมาณฝุ่น (Particles) ในอากาศ โดยค่าฝุ่นที่ยอมรับได้จะแตกต่างกันตาม ISO Class และ Spec ที่กำหนด

3. ตรวจสอบโดย NEBB

(Environmental Balancing)

ต้องมีการตรวจสอบสภาพสม่ำเสมอเป็นประจำปี โดยบริษัทที่ได้รับการรับรอง สามารถออกใบ Certificate ได้ตามมาตรฐานสากล

สรุป: คลีนรูมอุตสาหกรรมน้ำมันกัญชามีรายละเอียดในการออกแบบ ติดตั้ง และทดสอบอยู่มาก ดังนั้นจึงต้องมั่นใจตั้งแต่ขั้นตอนการออกแบบ ก่อสร้าง และทดสอบ ให้ได้รับมาตรฐานสากล เพื่อประสิทธิภาพสูงสุดของห้องคลีนรูมและมาตรฐานของผลิตภัณฑ์ตามที่ต้องการ

เปรียบเทียบ CBD Cleanroom กับห้องคลีนรูมประเภทอื่น

หัวข้อ	CBD Cleanroom	Pharma Cleanroom ทั่วไป
วัตถุประสงค์	สกัด CBD Oil จากกัญชา	ผลิตยาและผลิตภัณฑ์เภสัชกรรม
ISO Class	ISO 5–7 (ขึ้นอยู่กับขั้นตอน)	ISO 5–8 (ขึ้นอยู่กับผลิตภัณฑ์)
การควบคุมชีวภาพ (BCR)	จำเป็น — ต้องควบคุมจุลินทรีย์	จำเป็น — มาตรฐาน GMP เข้มงวด
ควบคุมอุณหภูมิต่ำสุด	ถึง -80°C (ขั้นตอน Drying)	ปกติ 15–25°C
มาตรฐานหลัก	GMP, ISO 14644-1, NEBB	GMP, ISO 14644-1, WHO, FDA

VOV International Co., Ltd ผู้เชี่ยวชาญ รับเหมา ติดตั้ง และตรวจสอบห้องคลีนรูมที่ได้รับการรับรองจาก NEBB พร้อมให้คำปรึกษาและดูแลการทำห้องคลีนรูมทุกรูปแบบอย่างครบวงจร

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

CBD Cleanroom ต้องใช้ ISO Class อะไร?

CBD Cleanroom โดยทั่วไปจะใช้มาตรฐาน ISO 14644-1 ในระดับ ISO Class 5 ถึง ISO Class 7 ขึ้นอยู่กับขั้นตอนการผลิต เช่น ขั้นตอนการสกัดอาจต้องการ ISO Class 5 ในขณะที่พื้นที่เตรียมวัตถุดิบอาจใช้ ISO Class 7 ได้ โดยค่าที่กำหนดต้องตกลงร่วมกันระหว่างเจ้าของโครงการและบริษัทที่ทดสอบ

ทำไม CBD Oil ต้องผลิตในห้องคลีนรูม?

CBD Oil ที่ผลิตในเชิงอุตสาหกรรมต้องผ่านมาตรฐาน GMP ซึ่งกำหนดให้ต้องมีการควบคุมสภาพแวดล้อมการผลิตอย่างเข้มงวด หากไม่มีห้องคลีนรูม อาจเกิดการปนเปื้อนจากฝุ่น จุลินทรีย์ หรือสารอื่นๆ ซึ่งส่งผลให้ผลิตภัณฑ์ไม่ผ่านมาตรฐานและไม่ได้รับใบรับรอง

CBD Cleanroom แตกต่างจากคลีนรูมทั่วไปอย่างไร?

CBD Cleanroom เป็นประเภท Biological Cleanroom (BCR) ที่ต้องควบคุมทั้งฝุ่นและการปนเปื้อนทางชีวภาพ เช่น จุลินทรีย์และแบคทีเรีย นอกจากนี้ยังต้องควบคุมอุณหภูมิในช่วงกว้างมากกว่าปกติ รวมถึงอุณหภูมิต่ำมากถึง -80°C สำหรับกระบวนการ Drying กัญชา ซึ่งเป็นข้อกำหนดพิเศษเฉพาะอุตสาหกรรมนี้

NEBB คืออะไร และสำคัญอย่างไรกับ CBD Cleanroom?

NEBB (National Environmental Balancing Bureau) คือองค์กรมาตรฐานระดับสากลที่รับรองบริษัทผู้ให้บริการทดสอบและตรวจสอบระบบสภาพแวดล้อม รวมถึงห้องคลีนรูม การได้รับการทดสอบและออก Certificate โดยบริษัทที่รับรองจาก NEBB ถือเป็นหลักฐานสำคัญที่แสดงว่าห้องคลีนรูม CBD ได้มาตรฐานสากล

สรุป — ผนัง PIR ทางเลือกที่ดีที่สุดสำหรับคลีนรูม

CBD Cleanroom เป็นองค์ประกอบที่ขาดไม่ได้ในอุตสาหกรรมน้ำมันกัญชา ไม่ว่าจะเป็นการสกัด CBD Oil การทำให้แห้ง (Drying) หรือการเก็บรักษาผลิตภัณฑ์ ห้องคลีนรูมที่ได้มาตรฐาน GMP และ ISO 14644-1 จะช่วยให้ผลิตภัณฑ์ CBD Oil มีความบริสุทธิ์สูง ปลอดภัย และได้รับการรับรองทางกฎหมาย

หากคุณกำลังวางแผนสร้างโรงงานผลิต CBD หรือต้องการอัปเกรดห้องผลิตให้ได้มาตรฐาน สามารถปรึกษาผู้เชี่ยวชาญของ VOV ได้ที่ หน้าบริการ Cleanroom Turnkey หรือ ติดต่อเราโดยตรง เพื่อรับคำปรึกษาฟรี VOV International Co., Ltd. ผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบ ติดตั้ง และตรวจสอบห้องคลีนรูมที่ได้รับการรับรองจาก NEBB