วัสดุพื้นห้อง Cleanroom มีกี่ประเภท เลือกอย่างไรให้เหมาะกับอุตสาหกรรม

พื้นห้อง Cleanroom มี 4 ประเภทหลักที่ได้รับการยอมรับในระดับมาตรฐานสากล ได้แก่ พื้นยก (Raised Floor), พื้น Epoxy, พื้น PVC และพื้น PU (Polyurethane) แต่ละประเภทมีคุณสมบัติต่างกัน เหมาะกับอุตสาหกรรมและคลาสห้องคลีนรูมที่แตกต่างกัน การเลือกพื้นที่ถูกต้องจึงส่งผลโดยตรงต่อประสิทธิภาพการควบคุมความสะอาดภายใน Cleanroom

พื้นห้อง Cleanroom คืออะไร?

พื้นห้อง Cleanroom คือ วัสดุปูพื้นที่ออกแบบมาเฉพาะสำหรับสภาพแวดล้อมที่ต้องควบคุมความสะอาดสูง มีคุณสมบัติป้องกันฝุ่นละออง ป้องกันไฟฟ้าสถิต (ESD — Electrostatic Discharge) ทำความสะอาดง่าย และทนทานต่อสารเคมี โดยต้องเป็นไปตามมาตรฐาน ISO 14644 สำหรับห้องคลีนรูมโดยเฉพาะ

ประโยชน์และจุดเด่นของพื้นห้องสำหรับ Cleanroom

วัสดุพื้น Cleanroom ที่ได้มาตรฐานจะมีคุณสมบัติสำคัญ 8 ข้อ:

ควบคุมความสะอาด — ป้องกันฝุ่นละอองสะสม ไม่กลายเป็นแหล่งกักเก็บอนุภาคปนเปื้อน
ทำความสะอาดง่าย — ผิวเรียบ ทนต่อน้ำยาฆ่าเชื้อและสารเคมีทำความสะอาด อายุการใช้งานยาวนาน
แข็งแรง ทนทาน — รองรับน้ำหนักอุปกรณ์หนักและการใช้งานในอุตสาหกรรมได้ดี บำรุงรักษาง่าย
ป้องกันไฟฟ้าสถิต (ESD) — ลดการสะสมประจุไฟฟ้าที่อาจทำลายชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์
ช่วยควบคุมอุณหภูมิ — ถ่ายเทอากาศได้ดี ระบายความร้อนเก่ง ลดการสูญเสียพลังงาน
ประหยัดค่าใช้จ่ายระยะยาว — ลดการสูญเสียพลังงานและค่าบำรุงรักษา
สะดวกต่อการติดตั้ง — วางเลย์เอาท์ได้ตามดีไซน์ของห้อง Cleanroom
ยืดหยุ่น รีโนเวทได้ — บางประเภทสามารถนำกลับมาใช้ซ้ำหรือปรับเปลี่ยนได้ในอนาคต

วัสดุพื้นสำหรับห้อง Cleanroom 4 ประเภทหลัก

ปัจจุบันพื้นในห้อง Cleanroom ที่ได้รับการยอมรับในระดับมาตรฐานสากล มี 4 ประเภทหลัก ดังนี้:

1. พื้นยก (Raised Floor)

พื้นยก หรือ Raised Floor คือวัสดุพื้น Cleanroom ที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในระดับอุตสาหกรรม มีโครงสร้างเป็นพื้นยกระดับเหนือพื้นคอนกรีต ความสูงประมาณ 2–8 ฟุต ช่องว่างระหว่างพื้นสองชั้นใช้สำหรับเดินสายไฟ สายเคเบิล ท่ออากาศ และระบบสาธารณูปโภคต่างๆ เพื่อความสวยงามและเป็นระเบียบเรียบร้อย

จุดเด่น:

ช่วยการไหลเวียนถ่ายเทอากาศภายใน Cleanroom ได้ดีเยี่ยม
ฝุ่นละอองร่วงผ่านช่องพื้นลงสู่ด้านล่างได้โดยตรง ลดการสะสมบนพื้น
ลดอุณหภูมิความร้อนและประหยัดพลังงาน
ป้องกันไฟฟ้าสถิต (ESD)
รีโนเวทและนำกลับมาใช้ซ้ำได้

พื้นยก แบ่งตามผิวสัมผัส 4 ชนิด: PVC | Laminate | เซรามิกส์ | Vinyl

VOV ให้บริการติดตั้งพื้นยก Raised Floor หลากหลายประเภท ครอบคลุมทั้ง Aluminum Raised Floor, Steel Raised Floor and Calcium Sulphate Raised Floor

2. พื้น Epoxy

พื้น Epoxy ผลิตจากวัสดุอีพ็อกซี่ มีผิวสัมผัสมันวาว เรียบเนียน ไม่มีรอยต่อ จึงไม่กักเก็บฝุ่น ไม่ดูดซึมน้ำและของเหลว ทำความสะอาดง่าย และทนทานต่อสารเคมีทั้งกรดและด่าง

จุดเด่น:

แข็งแรงสูง ทนทานต่อน้ำยาและสารเคมีกรด-ด่าง
รองรับแรงกระแทกและน้ำหนักได้สูงมาก เหมาะกับงานหนัก
ราคาก่อสร้างต่ำที่สุดในบรรดาพื้น Cleanroom 4 ประเภท
ผิวเงาสะท้อนแสง มองเห็นฝุ่นได้ง่าย

เหมาะสำหรับ: ห้องผสมสารเคมี | ไลน์การผลิต | จุดรับส่งสินค้า | พื้นที่ที่มีรถโฟล์คลิฟท์สัญจร

3. พื้น PVC (Conductive Vinyl Floor)

พื้น PVC Cleanroom มีลักษณะเป็นกระเบื้องยาง มีส่วนผสมของเส้นใยนำไฟฟ้า ช่วยป้องกันการเกิดประจุไฟฟ้าสะสม เหมาะอย่างยิ่งสำหรับพื้นที่ที่ต้องการ Conductive Floor (ESD Floor)

จุดเด่น:

ป้องกันไฟฟ้าสถิตได้ดีเยี่ยม (Conductive Floor ESD)
มีลวดลายและเฉดสีให้เลือกมากที่สุดในบรรดาพื้น Cleanroom
ติดตั้งง่าย จัดส่งและขายในรูปแบบม้วน
ทำความสะอาดง่าย กันน้ำ ดูดซับเสียงและแรงสั่นสะเทือน
ทนทานต่อการกัดกร่อน รองรับการใช้งานหนัก

เหมาะสำหรับ: ห้องอิเล็กทรอนิกส์ | ห้องคอมพิวเตอร์ | ห้องปฏิบัติการ | ห้องผลิตและประกอบชิ้นส่วน

4. พื้น PU (Polyurethane)

พื้น PU หรือ Polyurethane มีลักษณะเป็นพื้นคอนกรีตเคลือบด้วยสารพิเศษ ผิวสัมผัสหยาบ ไม่มันวาว ป้องกันลื่น ทนความร้อนสูงถึง 120°C และรับความเย็นได้ถึง -40°C (ต่ำกว่าจุดเยือกแข็ง)

ความหนา 3 ระดับ:

PU-LF (บาง): 2 มม.
PU-MF (ปานกลาง): 3–4 มม.
PU-HF (หนา): 5–10 มม. | Cleanroom นิยมใช้ที่ความหนา 6–9 มม.

จุดเด่น:

ทนความร้อน/เย็นสุดขั้วได้ดีที่สุดในบรรดาพื้น Cleanroom
รองรับน้ำหนักและแรงกระแทกสูงมาก
ผิวหยาบป้องกันลื่น เหมาะกับพื้นที่เปียกชื้น
ทนน้ำ ความชื้น และสารเคมีกัดกร่อนได้ดี

เหมาะสำหรับ: โรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ | ห้องที่มีเครื่องจักรกลหนัก | ห้องเย็นและห้องแช่แข็ง | พื้นที่ถ่ายเทความร้อนสู่พื้น

เปรียบเทียบพื้นสำหรับห้อง Cleanroom ทั้ง 4 ประเภท

Properties	พื้นยก	Epoxy	PVC	PU
ป้องกัน ESD	ดีมาก	ไม่มี	ดีมาก	ไม่มี
ทนสารเคมี	ดี	ดีมาก	ดี	ดีมาก
ทนความร้อน	Medium	Medium	จำกัด	ดีมาก (120°C)
ทนน้ำหนักหนัก	ดี	ดีมาก	Medium	ดีมาก
ถ่ายเทอากาศ	ดีมาก	ไม่มี	ไม่มี	ไม่มี
ราคาติดตั้ง	High	ต่ำ	Medium	Medium
ทำความสะอาด	ดี	ดีมาก	ดี	ดี
รีโนเวทได้	ใช่	ไม่	ได้บางส่วน	ไม่

ความแตกต่างระหว่างพื้น Epoxy กับ PU

หลายคนมักสับสนระหว่างพื้น Epoxy และ PU เพราะมีลักษณะใกล้เคียงกัน แต่ทั้งสองต่างกันอย่างสิ้นเชิง:

ลักษณะผิวสัมผัส:

Epoxy: สีเงาแวววาว เม็ดสีสดใส ผิวลื่น
PU: สีด้าน ไม่เงา ผิวหยาบ ป้องกันลื่นได้ดีกว่า

โครงสร้างเคมี:

Epoxy: ผสม Epoxy Resin + Polyamide → Polymerization
PU: ผสม PU Resin + Isocyanate Resin → Polymerization

สรุป: ทั้งสองทนสารเคมีได้ดีเหมือนกัน แต่ PU ทนอุณหภูมิสุดขั้วได้ดีกว่า ส่วน Epoxy เหมาะกับพื้นที่อุณหภูมิปกติที่ต้องการพื้นสะอาดและราคาประหยัด

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

พื้นในห้อง Cleanroom ต้องมีคุณสมบัติ ESD หรือไม่?

พื้นในห้อง Cleanroom ที่ใช้ในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ ชิปส์ หรือเซมิคอนดักเตอร์ จำเป็นต้องมีคุณสมบัติป้องกันไฟฟ้าสถิต (ESD — Electrostatic Discharge) เพื่อปกป้องชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์จากความเสียหาย พื้นยกและพื้น PVC มีคุณสมบัตินี้โดยธรรมชาติ ส่วน Epoxy และ PU ต้องเพิ่มชั้น ESD พิเศษ

ควรเลือกพื้น Cleanroom ประเภทใดสำหรับโรงพยาบาล?

โรงพยาบาลและห้องผ่าตัดนิยมใช้พื้นยก (Raised Floor) เป็นหลัก เนื่องจากช่วยระบบการไหลเวียนอากาศได้ดีที่สุด นอกจากนี้ยังนิยมใช้พื้น PVC สำหรับห้องที่ต้องการ ESD และพื้น PU สำหรับพื้นที่เปียกหรือต้องการผิวกันลื่น

พื้นสำหรับห้อง Cleanroom ราคาแพงมากไหม?

ราคาพื้น Cleanroom ขึ้นอยู่กับประเภทและพื้นที่ติดตั้ง โดย Epoxy มีต้นทุนต่ำที่สุด รองลงมาคือ PVC และ PU ส่วนพื้นยก (Raised Floor) มีต้นทุนสูงที่สุด แต่ให้ประสิทธิภาพและความยืดหยุ่นระยะยาวสูงที่สุดด้วย

พื้น Cleanroom ทำความสะอาดอย่างไร?

ทำความสะอาดด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อที่รับรองสำหรับ Cleanroom ใช้ผ้าเช็ดแบบ Anti-static หรือ Mop พิเศษที่ไม่ทิ้งเส้นใย ควรทำตามขั้นตอน Contamination Control ที่กำหนดไว้สำหรับ ISO Class ของห้องนั้นๆ

พื้นยก Raised Floor เหมาะกับ Cleanroom Class ไหน?

พื้นยก Raised Floor เหมาะกับ Cleanroom ทุก Class แต่นิยมมากใน Class 3–7 (ISO 14644) โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ที่ต้องการการไหลเวียนอากาศแบบ Laminar Flow

สรุป: เลือกพื้นสำหรับห้อง Cleanroom อย่างไรให้เหมาะ

การเลือกวัสดุพื้นห้อง Cleanroom ที่ถูกต้องต้องพิจารณาปัจจัยสำคัญ 3 ข้อ:

ประเภทอุตสาหกรรม — อิเล็กทรอนิกส์เน้น ESD, ห้องเย็นเน้นทนอุณหภูมิ, โรงพยาบาลเน้นระบายอากาศ
ISO Class ของห้อง — Class สูงขึ้น ต้องการวัสดุที่ควบคุมอนุภาคได้เข้มงวดขึ้น
งบประมาณและการบำรุงรักษา — Epoxy ราคาประหยัด, Raised Floor ยืดหยุ่นระยะยาว

ต้องการคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญ? VOV ให้บริการออกแบบ ติดตั้ง และทดสอบ Cleanroom ครบวงจรในประเทศไทย รวมถึงระบบพื้นยกทุกประเภท ติดต่อทีมงาน VOV หรือดูบริการ Cleanroom Turnkey ของเรา